Որքա՞ն ալիմենտ է բռնագանձվում երեխաների համար, և ինչպե՞ս է այն որոշվում

ՀՀ ընտանեկան օրենսգրքով ծնողները պարտավոր են հոգալ իրենց երեխաների ապրուստը, իսկ այդ պարտականությունը չկատարելու դեպքում ապրուստի միջոցները (ալիմենտը) բռնագանձվում են դատական կարգով։ Սակայն շատերը չգիտեն, թե կոնկրետ ինչ չափով է բռնագանձվում ալիմենտը, ինչ նվազագույն շեմ է սահմանված, և ինչ դեպքերում է այն որոշվում կայուն դրամական գումարով։

Ինչպես տեղեկացնում ենք, ՀՀ ընտանեկան օրենսգիրքը սահմանում է երեխաների ապրուստը հոգալու ծնողների պարտականությունը, ալիմենտի չափը, դրա բռնագանձման եղանակները, ինչպես նաև անաշխատունակ չափահաս զավակների ալիմենտի իրավունքը։

Ծնողների պարտականությունը

Ընտանեկան օրենսգրքի 68-րդ հոդվածի համաձայն՝ ծնողները պարտավոր են հոգալ իրենց երեխաների ապրուստը, և ապրուստի միջոց տրամադրելու կարգն ու պայմանները որոշում են ինքնուրույն։ Ծնողները կարող են կնքել ալիմենտ վճարելու վերաբերյալ համաձայնություն։ Եթե ծնողներն ապրուստի միջոց չեն տրամադրում, ապա ալիմենտը նրանցից բռնագանձվում է դատական կարգով։ Ընդ որում՝ ալիմենտը վճարվում է անկանխիկ ձևով՝ օրենքով սահմանված կարգով։

Որքա՞ն է ալիմենտի չափը

Ընտանեկան օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ ծնողների միջև համաձայնության բացակայության դեպքում ալիմենտը դատական կարգով բռնագանձվում է ամենամսյա վճարումներով՝ հետևյալ չափերով՝

1. մեկ երեխայի համար՝ ծնողի վաստակի և (կամ) այլ եկամտի մեկ քառորդը,

2. երկու երեխայի համար՝ մեկ երրորդը,

3. երեք և ավելի երեխայի համար՝ կեսը։

Ընդ որում՝ ամենամսյա վճարման չափը յուրաքանչյուր երեխայի համար չպետք է պակաս լինի սահմանված նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկից, իսկ գործազրկության նպաստ ստացող ծնողներից բռնագանձելիս՝ գործազրկության նպաստի 20 տոկոսից։ Այս բաժինների չափերը դատարանով կարող են նվազեցվել կամ ավելացվել՝ հաշվի առնելով կողմերի գույքային ու ընտանեկան դրությունը և ուշադրության արժանի շահերը։

Ե՞րբ է ալիմենտը որոշվում կայուն դրամական գումարով

Ընտանեկան օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատարանն իրավունք ունի ալիմենտի ամենամսյա չափը սահմանելու կայուն դրամական գումարով (կամ միաժամանակ՝ կայուն գումարով և բաժիններով)։ Սա կիրառվում է, երբ վաստակից բաժնային հարաբերակցությամբ բռնագանձումն անհնար կամ դժվար է կամ վնասում է ստացողի շահերին, մասնավորապես՝ երբ ալիմենտ վճարող ծնողը ստանում է ոչ կանոնավոր կամ փոփոխվող եկամուտ, եկամուտ է ստանում բնամթերքով կամ արտարժույթով, կամ եկամուտ չի ստանում կամ չունի։ Կայուն գումարի չափը դատարանը որոշում է՝ ելնելով երեխայի նախկին կենսաապահովման մակարդակի առավելագույն պահպանման հնարավորությունից։

Առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների ալիմենտը

Ընտանեկան օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների համար ալիմենտը բռնագանձվում է նույն կարգով և վճարվում է երեխայի խնամակալին (հոգաբարձուին)։ Շուրջօրյա խնամք տրամադրող կազմակերպությունում գտնվող երեխաների համար բռնագանձվող ալիմենտը փոխանցվում է այդ կազմակերպության հաշվին՝ յուրաքանչյուր երեխայի համար առանձին հաշվառմամբ, և պահվում է երեխայի անվամբ բացված բանկային հաշվին։

Անաշխատունակ չափահաս զավակների իրավունքը

Ընտանեկան օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ ծնողները պարտավոր են ապրուստի միջոցներ տրամադրել նաև իրենց օգնության կարիքն ունեցող անաշխատունակ չափահաս զավակներին։ Համաձայնության բացակայության դեպքում նրանց ալիմենտի չափը՝ կայուն դրամական գումարով, որոշում է դատարանը՝ ելնելով կողմերի գույքային ու ընտանեկան դրությունից։

Լրացուցիչ ծախսերը

Ընտանեկան օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ բացառիկ հանգամանքների (ծանր հիվանդություն, խեղում, հատուկ խնամքի անհրաժեշտություն և այլն) դեպքում ծնողներից յուրաքանչյուրը կարող է դատարանի վճռով ներգրավվել այդ հանգամանքներից բխող լրացուցիչ ծախսեր կրելու գործին։ Դատարանը կարող է պարտավորեցնել ծնողներին մասնակցելու ինչպես փաստացի կատարվող, այնպես էլ ապագայում կատարվելիք անհրաժեշտ լրացուցիչ ծախսերին։

Հաճախ տրվող հարցեր

• Որքա՞ն ալիմենտ է բռնագանձվում մեկ երեխայի համար։

  
  

  69-րդ հոդվածի համաձայն՝ որպես կանոն՝ ծնողի վաստակի և (կամ) այլ եկամտի մեկ քառորդը, երկու երեխայի համար՝ մեկ երրորդը, երեք և ավելիի համար՝ կեսը։

• Կա՞ նվազագույն շեմ ալիմենտի համար։

  
  

  Այո։ 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր երեխայի համար ամենամսյա վճարման չափը չպետք է պակաս լինի սահմանված նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկից, իսկ գործազրկության նպաստ ստացող ծնողներից բռնագանձելիս՝ գործազրկության նպաստի 20 տոկոսից։

• Կարո՞ղ է դատարանը փոխել ալիմենտի չափը։

  
  

  Այո։ 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ բաժինների չափը կարող է նվազեցվել կամ ավելացվել՝ հաշվի առնելով կողմերի գույքային ու ընտանեկան դրությունը և ուշադրության արժանի շահերը։

• Ի՞նչ է լինում, եթե ծնողը կանոնավոր եկամուտ չունի։

  
  

  71-րդ հոդվածի համաձայն՝ նման դեպքերում դատարանը կարող է ալիմենտը սահմանել կայուն դրամական գումարով, ոչ թե եկամտի բաժնով։

• Անաշխատունակ չափահաս զավակը կարո՞ղ է ալիմենտ ստանալ։

  
  

  Այո։ 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ ծնողները պարտավոր են ապրուստի միջոցներ տրամադրել իրենց օգնության կարիքն ունեցող անաշխատունակ չափահաս զավակներին։

Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ երեխաների համար ալիմենտը, ծնողների միջև համաձայնության բացակայության դեպքում, բռնագանձվում է դատական կարգով՝ որպես կանոն եկամտի որոշակի բաժնով (մեկ քառորդ, մեկ երրորդ կամ կես), իսկ առանձին դեպքերում՝ կայուն դրամական գումարով, ընդ որում՝ սահմանված է նվազագույն շեմ. յուրաքանչյուր կոնկրետ իրավիճակում իրավունքների պատշաճ պաշտպանությունը պահանջում է մասնագիտական մոտեցում, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։

Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Ամուսնալուծության, ալիմենտի և այլ հարցերի վերաբերյալ ձեր իրավունքների պաշտպանության և կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական աջակցություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով info.legalliance@gmail.com էլեկտրոնային փոստի հասցեին։